Blog

Veranderen doe je zo!

Vol goede moed begin je aan iets nieuws. Je stroomt over van energie. Je bent er helemaal klaar voor. Je hebt allerlei ideeën over hoe je dit gaat aanpakken.

En dan drie weken later. Je bent weer gewoon aan het werk. De bulk energie is zomaar opgelost. Waar die is gebleven? Nou gewoon in het dagelijks werk.

Herken je dit? Vol goede moed aan iets nieuws beginnen. En dan zonder dat je er erg in hebt na een paar weken moeten constateren dat er weinig van terecht is gekomen.

Vanuit je brein bekeken is iets nieuws proberen helemaal niet zo eenvoudig. Al onze patronen zijn ingesleten hersenpaden. Zodra je een handeling inzet vuren allerlei neuronen af in een vast patroon. Heel handig wanneer je routineklussen verricht. Maar heel vervelend wanneer je nieuw gedrag wilt leren. Je kunt nieuw gedrag niet even tussendoor en zonder aandacht aanleren. Je zult hier bewust mee aan de slag moeten. Je wilt voorkomen dat de standaardpatronen hun werk doen voordat je überhaupt bent begonnen.

Wat helpt?

Stap 1) Maak zo concreet mogelijk wat je wilt leren of veranderen. Hoe concreter je voor jezelf hebt gemaakt wat je wel wilt, hoe makkelijker het is om te controleren of je op het goede pad bent. Vaak beschrijven we vooral wat we niet willen. Ik wil geen chaos meer, geen overvol bureau, geen zeurende collega’s aan mijn hoofd. Wat wil je dan wel? Ik wil overzicht in mijn werkdag, ik wil een leeg bureau, ik wil dat collega’s concrete vragen aan mij stellen en mij anders met rust laten. Merk je het verschil? Nu kan het nog veel concreter. En hoe concreter hoe beter!

Stap 2) Spreek je wens hardop uit. Waarom dit is? Op deze manier komt de prikkel in de vorm van onze stem op een andere manier ons brein binnen. Hierdoor wordt ons bewustzijn op een andere manier geprikkeld dan wanneer we onze wens alleen maar zouden denken. En hoeveel wensen en voornemens laten we onuitgesproken? Precies! En hoeveel van deze onuitgesproken voornemens zijn uitgekomen?

Stap 3) Ga een periode bewust elke dag aan de slag met je gewenste gedrag. Een manier om dit te doen is om elke dag te reflecteren. Een vraag die je hierbij kan helpen is: waar is het je vandaag gelukt om het nieuwe gedrag toe te passen? Op deze manier prikkel je je brein om de neuronen die toen gevuurd hebben nogmaals aan het werk te zetten. Dit versterkt het nieuwe, gewenste pad.

Stap 4) Geef jezelf een beloning. Niets werkt in het brein zo versterkend als dopamine. Dit is het stofje dat vrij komt wanneer we beloond worden. Dit stofje versterkt tevens de neuronenpaden die vlak voor of tijdens de beloning actief waren. Veel van ons zijn geneigd om verkeerd gedrag van onszelf af te straffen. Het blijkt veel effectiever om gewenst gedrag te belonen (ik moet hierbij altijd aan de eerste laptop van onze jongste denken, bij alles wat je goed deed riep dat ding: “Wauw, goed gedaan! Goed zo!”). Je zou denken dat je daar op een bepaald moment genoeg van krijgt. Maar niets blijkt minder waar. Van beloning krijg je nooit genoeg.

Wat je hier als manager mee kunt?

Bovenstaande stappen kun je als manager prima toepassen om een team of een individuele medewerker een verandering te laten maken.

Stap 1) Maak concreet wat je anders wilt zien. Maak het gewenste gedrag zo concreet mogelijk.

Stap 2) Spreek dit hardop uit naar je team of medewerker.

Stap 3) Besteed een periode bewust elke dag aandacht aan het gewenste gedrag. Dit kan in de vorm van een scorebord, reflectiemeter of een kort evaluatiemoment aan het eind van elke dag.

Stap 4) Beloon gewenst gedrag zoveel mogelijk. Bedenk verschillende manier waarop je kunt belonen. Je kunt denken aan medewerker van de maand, iemand in het zonnetje zetten, maar een compliment is ook een manier om te belonen. En beloon vooral de inspanning en niet alleen het resultaat. En bedenk hierbij van beloning krijg je als mens nooit genoeg dus overdrijven kun je niet. Je geeft eerder te weinig dan teveel beloning.

De kunst is om één ding uit te kiezen en je daar even helemaal op te richten. Dat vindt je brein namelijk wel zo prettig. En is het gewenste gedrag inmiddels ingesleten tot een patroon? Dan kun je doorgaan naar het volgende punt. Bedenk je wel dat je brein gemiddeld 40 dagen nodig heeft om een oud patroon te doorbreken en daar nieuw gedrag voor in de plaats te zetten. Dus verander niet te snel van focus.