Blog

De ijsberg

Om een team succesvol te kunnen coachen zijn een aantal factoren van belang. In mijn eerdere blogs heb ik het gehad over:

- het speelveld
- eigenaarschap
- de meetlat
- hier & nu

Vandaag wil ik het hebben over de laatste succesfactor van het coachen van teams, namelijk de IJsberg. Alle interacties tussen spelers in een team vinden plaats in de vorm van gedrag, of het ontbreken daarvan. Gedrag heeft z’n oorsprong in onze routines, ervaring, mening, opvattingen, waarden, normen en overtuigingen. De ene keer kun je als coach heel goed sturen op concreet gedrag, bijvoorbeeld de bal eerder passen of zelf een actie maken. Wanneer echter blijkt dat er belemmerende overtuigingen zijn, bijvoorbeeld wie ben ik om een actie te maken dat doen alleen de topspelers, dan is dit weinig effectief.

Je zult dan als coach samen met de speler op zoek moeten gaan naar de betreffende opvattingen of overtuigingen. En bekijken of de opvattingen de speler helpen om de gewenste resultaten te bereiken of dat een bijstelling van de opvattingen( of van de resultaten) nodig is.

Hiervoor is het nodig dat jij als coach je eigen ijsberg goed kent. Hoe meer inzicht je hebt in jouw eigen routines, gewoontes, opvattingen, normen, waarden en overtuigingen hoe beter je kunt herkennen wanneer die een actie van jou als coach in de weg staan. En hoe beter je in staat bent om de belemmerende opvattingen van spelers te herkennen of benoemen.

Tja, ik durf er bijna niets over te zeggen maar gisteravond was een te mooi voorbeeld om te laten liggen. Een Nederlands voetbalelftal met daarin topvoetballers dat er gezamenlijk niet in slaagt om elkaar te laten stralen en een topprestatie neer te zetten. Wat was ik daar ziek van en met mij heel veel anderen en uiteraard de spelers en coach op de eerste plaats.

Wat mij opviel in de interviews was dat veel spelers en de coach het hadden over vertrouwen. Natuurlijk helpt het als het team veel vertrouwen in elkaar en in de coach heeft, en wanneer dan ook nog de eerste wedstrijd gewonnen wordt, tja. Maar als het team met z’n allen gaat wachten tot er weer vertrouwen is, dan is het toernooi voorbij voor je het weet, helaas!.

En als je nu eens geen vertrouwen hebt en wel de overtuiging dat dit niet uitmaakt omdat je allemaal je stinkende best doet om de afgesproken taken zo goed mogelijk uit te voeren en elkaar te versterken? Het lijkt wel of er is gefocused op het probleem, als dit er al was, en niet op de taken die men had om het gewenste resultaat te bereiken.

En zou het ook kunnen dat er verschillende opvattingen waren over hoe je omgaat met tegenslag en telleurstelling? Dit is als topsporter en topcoach een kunst op zich. En in een team is dat nog ingewikkelder. Er is zelfs wetenschappelijk bewijs dat in teams emoties elkaar versterken. Dat is bij positieve ervaringen heel prettig, dit geeft vertrouwen, maar doet bij negatieve ervaringen heel hard afbreuk aan alles wat opgebouwd is.

Ik had iedere speler en de coach een veel beter resultaat gegund. Maar ik hoop vooral dat ze sterker worden, groeien en met (zelf) compassie naar deze ervaring terug kunnen kijken als ze in 2014 de Wereldbeker omhoog houden!